با ادامه دگرگونی دیجیتال که صنایع را در سراسر جهان بازتعریف میکند، هوش مصنوعی به عنوان محرکی قدرتمند برای نوآوری و کارایی در حکمرانی، به ویژه در حسابداری، حسابرسی و بخش عمومی، ظاهر شده است.
در چارچوب گفتگویی بینالمللی که در تاریخ ۱۳ اکتبر در هانوی به میزبانی مشترک دفتر حسابرسی دولتی ویتنام (SAV) و انجمن حسابداران خبره رسمی (ACCA) برگزار شد، یک میزگرد تخصصی درباره حسابرسی هوشمند، کارشناسان برجستهای از دیلویت ویتنام، بانک استاندارد چارترد، SAV و ACCA را گرد هم آورد.
این نشست فرصتها، چالشها و چارچوبهای مدیریت ریسک مرتبط با پذیرش هوش مصنوعی را بررسی کرد و هدف مشترک آن، ترویج یک اکوسیستم مالی و حسابرسی شفاف و پایدار بود.
میزگرد تخصصی با حضور کارشناسان برجسته از حوزههای حسابداری و حسابرسی برگزار شد. عکس: ACCA ویتنام
در طول این نشست، فان نگوک آنه، شریک خدمات حسابرسی در دیلویت ویتنام، تاکید کرد که پذیرش هوش مصنوعی در حسابرسی نیازمند تمرکز دوگانه است: بهرهگیری از توان تکنولوژیک در کنار حفظ امنیت دادهها و شفافیت.
آنه خاطرنشان کرد: «این یک چالش بزرگ برای هر سازمانی است که هوش مصنوعی را پیادهسازی میکند. پیچیدگی نه تنها در خود فناوری، بلکه در حکمرانی نهفته است؛ چگونه اطمینان حاصل کنیم که هوش مصنوعی ضمن حفظ اعتماد کاربران، کارایی را افزایش میدهد؟»
او اظهار داشت که دیلویت یک چارچوب هوش مصنوعی قابل اعتماد شامل هفت اصل کلیدی را برای اطمینان از استقرار شفاف، ایمن و مسئولانه هوش مصنوعی توسعه داده است. در میان این اصول، امنیت سیستم و حفاظت از دادهها در هسته قرار دارند که با شفافیت، عدالت، قابلیت توضیح، قابلیت تأیید، حریم خصوصی و پاسخگویی تکمیل میشوند.
وی گفت: «ظرفیت پردازش داده هوش مصنوعی استثنایی است، اما همچنان یک ابزار است. در نهایت، این انسانها، حسابرسان، کارشناسان و مدیران هستند که مسئولیت اطمینان از عملکرد هوش مصنوعی مطابق با استانداردهای اخلاقی و حرفهای را بر عهده دارند.»
او همچنین افزود که کسبوکارها باید مکانیزمهای کنترل دوگانه را برای ایجاد تعادل بین کارایی اقتصادی، شفافیت و مسئولیت اجتماعی ایجاد کنند.
این رویداد با استقبال و مشارکت گسترده جوامع حسابداری و حسابرسی در سراسر جهان مواجه شد. عکس: ACCA ویتنام
با تایید این دیدگاه، نگوین نگوک لان آنه، مدیر ارشد فناوری بانک استاندارد چارترد، تاکید کرد که در بخشهای مالی و بانکی، انطباق با مقررات و حفاظت از دادهها از اهمیت بالایی برخوردار است.
وی گفت: «استاندارد چارترد با فعالیت در بیش از ۶۰ بازار، باید به چندین چارچوب نظارتی هوش مصنوعی، از انگلستان، اتحادیه اروپا و ایالات متحده گرفته تا سنگاپور و ویتنام، پایبند باشد. این بدون شک یک چالش است، اما به ما امکان میدهد مجموعهای یکپارچه از اصول را بر اساس ارزشهای اصلی خود: ایمنی، شفافیت، عدالت و کنترل ریسک، بنا کنیم.»
به گفته لان آنه، مدیریت ریسک هوش مصنوعی نباید به عنوان یک موضوع ثانویه در نظر گرفته شود، بلکه باید از مرحله طراحی در آن گنجانده شود. او توضیح داد: «اگر هوش مصنوعی یک موتور قدرتمند است، مکانیزمهای کنترل ریسک ترمزهایی هستند که به کسبوکارها کمک میکنند تا در مسیر رشد پایدار باقی بمانند.»
در همین حال، دکتر فام هوی تانگ، معاون مدیرکل دپارتمان فناوری اطلاعات در SAV، سه چالش اصلی در به کارگیری هوش مصنوعی در حسابرسی را شناسایی کرد: زیرساختهای پراکنده، امنیت و اشتراکگذاری محدود دادهها بین آژانسها، و کمبود منابع انسانی با کیفیت بالا.
تانگ گفت: «برای غلبه بر این چالشها، دفتر حسابرسی دولتی پروژهای را برای به کارگیری کلاندادهها و هوش مصنوعی در حسابرسی برای فاز ۲۰۲۶ پیشنهاد کرده است که بر تقویت زیرساخت سرور، امنیت سایبری و اتصال دادهها برای پشتیبانی از استقرار هوش مصنوعی تمرکز دارد.»
او افزود که در واکنش به رونق جهانی هوش مصنوعی از سال ۲۰۲۴، SAV استراتژی خود را به طور فعال به روز کرده تا پذیرش هوش مصنوعی را در فعالیتهای حرفهای تسریع بخشد. در ماه آوریل، دپارتمان فناوری اطلاعات اولین محصول آزمایشی خود را ارائه کرد که نقطهعطفی در تحول دیجیتال سیستم حسابرسی ملی محسوب میشود.
تانگ اظهار داشت: «ما همچنین با سازمانهای بینالمللی مانند ACCA برای تبادل دانش، ارائه آموزش و توانمندسازی حسابرسان برای تسلط بر فناوریهای جدید همکاری میکنیم. هدف نهایی این است که هوش مصنوعی به یک توانمندساز قدرتمند تبدیل شود و قابلیت و کارایی حسابرسی بخش عمومی را افزایش دهد.»
کارشناسان حاضر در این نشست موافقت کردند که پیادهسازی هوش مصنوعی نه تنها یک موضوع فنی، بلکه یک مسئله حکمرانی، اخلاق و پاسخگویی است. همکاری بخش دولتی و خصوصی، مانند مشارکت بین SAV و ACCA، برای تقویت ظرفیت حسابرسی پروژههای بزرگ، بهینهسازی منابع و تضمین شفافیت در سرمایهگذاری عمومی ضروری تلقی میشود.
