۱۰ روند نوین در حسابرسی داخلی: راهنمای کامل برای حرفه‌ای‌ها

در دنیای پویای امروز، حرفه حسابرسی با تحولات چشمگیری روبرو است. آشنایی با روند نوین در حسابرسی داخلی برای حفظ کارایی و ارزش‌آفرینی در سازمان‌ها ضروری است. این مقاله به بررسی ۱۰ روند کلیدی می‌پردازد که آینده این حرفه را شکل می‌دهند.

مروری بر ۱۰ روند نوین در حسابرسی داخلی

1. هوش مصنوعی و خودکارسازی تحلیل‌های حسابرسی
2. ریسک‌های فناوری اطلاعات و امنیت سایبری
3. نقش راهبردی حسابرسی داخلی در حوزه‌های ESG و پایداری
4. پیاده‌سازی استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی
5. هم‌سویی راهبردی حسابرسی داخلی با مدیریت ریسک سازمانی
6. فشار منابع، محدودیت بودجه و ضرورت اولویت‌بندی ریسک‌ها
7. حسابرسی مستمر و پایش برخط کنترل‌ها
8. تحوّل مهارتی حسابرسان داخلی
9. افزایش شفّافیّت، پاسخگویی و فشارهای نظارتی
10. ریسک اشخاص ثالث و زنجیره تأمین

۱. هوش مصنوعی و خودکارسازی تحلیل‌های حسابرسی

هوش مصنوعی و تحلیل‌های پیشرفته داده به صورت بنیادین، شیوه «برنامه‌ریزی» و «اجرای» حسابرسی داخلی را دگرگون کرده‌اند. با استفاده از فناوری‌های نوین، امکان شناسایی ناهنجاری‌ها، انتخاب نمونه‌های پرریسک و خودکارسازی رویه‌های تکراری فراهم شده است. در عین حال، حسابرسان باید نسبت به ریسک‌های ذاتی هوش مصنوعی و الزام‌های راهبری آن آگاهی کامل داشته باشند.

۲. ریسک‌های فناوری اطلاعات و امنیت سایبری

گسترش زیرساخت‌های دیجیتال و افزایش حملات سایبری، ریسک‌های فناوری اطلاعات را به یکی از اصلی‌ترین حوزه‌های تمرکز حسابرسی داخلی تبدیل کرده است. انتظار می‌رود واحد حسابرسی داخلی با ارزیابی مستمر کنترل‌های فناوری، اطمینان معقولی درباره تاب‌آوری سایبری سازمان و کفایت کنترل‌های امنیت اطلاعات ارائه دهد.

۳. نقش راهبردی حسابرسی داخلی در حوزه‌های ESG و پایداری

با افزایش الزام‌های افشای اطلاعات محیط‌زیستی، اجتماعی و راهبری (ESG)، حسابرسی داخلی نقشی کلیدی در اعتباربخشی به داده‌های پایداری، کفایت کنترل‌ها و اطمینان‌بخشی به گزارش‌های غیرمالی ایفا می‌کند. این حوزه به یکی از مسیرهای اصلی توسعه نقش راهبردی حسابرسی داخلی تبدیل شده است.

۴. پیاده‌سازی استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی

نسخه جدید استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی با تأکید بیشتر بر «حرفه‌ای‌گری»، «قضاوت حرفه‌ای» و «کیفیت اجرا»، سازمان‌ها را ناگزیر به بازطراحی ساختار فعالیت‌های حسابرسی، سازوکار مستندسازی و برنامه‌های تضمین کیفیت کرده است. انطباق با این استانداردها به یکی از اولویت‌های اصلی مدیران ارشد حسابرسی داخلی تبدیل شده است.

۵. هم‌سویی راهبردی با مدیریت ریسک سازمانی (ERM)

انتظار ذی‌نفعان از حسابرسی داخلی فراتر از نقش کنترلی سنتی رفته و به ارائه دیدگاه‌های راهبردی در حوزه مدیریت ریسک گسترش یافته است. تعامل نظام‌مند با مدیریت ریسک سازمانی و خط دوم دفاعی، به یکی از ارکان بلوغ حرفه‌ای حسابرسی داخلی تبدیل شده است.

چالش‌ها و راهکارهای نوین

• فشار منابع و محدودیت بودجه: این وضعیت، ضرورت تدوین برنامه‌های حسابرسی مبتنی بر ریسک، استفاده گسترده از فناوری و بهره‌گیری از مدل‌های برون‌سپاری و هم‌سپاری را تشدید کرده است.
• حسابرسی مستمر و پایش برخط: الگوی سنتی حسابرسی‌های دوره‌ای به‌تدریج جای خود را به پایش مستمر داده‌ها و کنترل‌ها می‌دهد. بهره‌گیری از داشبوردهای مدیریتی و تحلیل‌های لحظه‌ای، واکنش سریع‌تر به تغییرات ریسک را ممکن می‌سازد.
• تحوّل مهارتی حسابرسان: حسابرسان امروز نیازمند مهارت‌هایی فراتر از دانش حسابداری سنتی هستند. تسلط بر تحلیل داده، فناوری‌های نوین و توانایی برقراری ارتباط مؤثر با هیئت‌مدیره، به شایستگی‌های بنیادین این حرفه تبدیل شده‌اند.

افزایش نظارت و ریسک‌های زنجیره تأمین

نهادهای ناظر و کمیته‌های حسابرسی انتظار دارند گزارش‌های حسابرسی داخلی از «شفّافیّت»، «قابلیت اتکا» و «عمق تحلیلی» بالاتری برخوردار باشند. همچنین، وابستگی فزاینده سازمان‌ها به پیمانکاران و تأمین‌کنندگان خارجی، ریسک‌های اشخاص ثالث را به یکی از حوزه‌های حساس حسابرسی داخلی تبدیل کرده است که نیازمند ارزیابی دقیق قراردادها و کنترل‌ها است.

منبع: گردآوری شده توسط دکتر شاهرخ شهرابی بر اساس مطالب منتشرشده توسط شرکت‌ها، مؤسسات و نهادهای حرفه‌ای از سال ۲۰۲۳ تاکنون.