راهنمای استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی (IIA) | قالب تحلیل
قالب تحلیل کیفیت حسابرسی داخلی: ارزیابی بر اساس استانداردهای جهانی
استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی که توسط موسسه حسابرسان داخلی (IIA) تدوین شدهاند، چارچوبی جامع برای تضمین کیفیت و اثربخشی فعالیتهای حسابرسی داخلی فراهم میکنند. این قالب تحلیل کیفیت به سازمانها کمک میکند تا عملکرد حسابرسی داخلی خود را بر اساس این استانداردها ارزیابی کنند. این ارزیابی میتواند به صورت دورهای، توسط یک تیم خارجی یا به شکل خودارزیابی با تأیید مستقل انجام شود.
نکات کلیدی استفاده از قالب
این قالب برای اهداف زیر قابل استفاده است:
- ارزیابی داخلی دورهای: سنجش عملکرد در برابر «استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی».
- ارزیابی کیفیت خارجی: ارزیابی توسط یک نهاد مستقل خارجی.
- خودارزیابی با تأیید مستقل: جایی که ارزیاب اول خود تیم حسابرسی و ارزیاب دوم یک تأییدکننده مستقل است.
ارزیابان باید نظرات خود را با جزئیات ثبت کرده و فرصتهای بهبود و شیوههای مطلوب را مشخص کنند. داشبورد گزارشدهی خلاصه برای ارائه نتایج به کمیته حسابرسی طراحی شده است.
رتبهبندی کیفیت
برای هر استاندارد از رتبهبندی زیر استفاده میشود:
- دستیابی کامل (انطباق کامل): Fully Achievement (or Full Conformance)
- دستیابی کلی (انطباق کلی): General Achievement (or General Conformance)
- دستیابی جزئی (انطباق جزئی): Partial Achievement (or Partial Conformance)
- عدم دستیابی (عدم انطباق): Non-Achievement (or Non Conformance)
داشبورد گزارشدهی خلاصه بر اساس استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی
این داشبورد یک نمای کلی از نتایج ارزیابی کیفیت حسابرسی داخلی ارائه میدهد و شامل خلاصهای از عملکرد، شیوههای موفق و اقدامات مورد نیاز برای هر اصل و استاندارد است.
اصول و استانداردها
- نتیجهگیری کلی کیفیت: رتبه دستیابی و خلاصهای از عملکرد کلی.
- هدف حسابرسی داخلی: رتبه دستیابی و خلاصه عملکرد.
- اصل ۱: نمایش یکپارچگی: شامل استانداردهای ۱.۱ (صداقت و شجاعت حرفهای)، ۱.۲ (انتظارات اخلاقی سازمان) و ۱.۳ (رفتار قانونی و اخلاقی).
- اصل ۲: حفظ بیطرفی: شامل استانداردهای ۲.۱ (بیطرفی فردی)، ۲.۲ (حفاظت از بیطرفی) و ۲.۳ (افشای موانع بیطرفی).
- اصل ۳: نمایش صلاحیت: شامل استانداردهای ۳.۱ (صلاحیت) و ۳.۲ (توسعه حرفهای مستمر).
- اصل ۴: اعمال مراقبت حرفهای مقتضی: شامل استانداردهای ۴.۱ (انطباق با استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی)، ۴.۲ (مراقبت حرفهای مقتضی) و ۴.۳ (تردید حرفهای).
- اصل ۵: حفظ محرمانگی: شامل استانداردهای ۵.۱ (استفاده از اطلاعات) و ۵.۲ (حفاظت از اطلاعات).
- اصل ۶: کسب مجوز از هیئت مدیره: شامل استانداردهای ۶.۱ (مأموریت حسابرسی داخلی)، ۶.۲ (منشور حسابرسی داخلی) و ۶.۳ (حمایت هیئت مدیره و مدیریت ارشد).
- اصل ۷: جایگاه مستقل: شامل استانداردهای ۷.۱ (استقلال سازمانی) و ۷.۲ (صلاحیتهای مدیر حسابرسی).
- اصل ۸: نظارت توسط هیئت مدیره: شامل استانداردهای ۸.۱ (تعامل با هیئت مدیره)، ۸.۲ (منابع)، ۸.۳ (کیفیت) و ۸.۴ (ارزیابی کیفیت خارجی).
- اصل ۹: برنامهریزی استراتژیک: شامل استانداردهای ۹.۱ (درک فرآیندهای حاکمیت، مدیریت ریسک و کنترل)، ۹.۲ (استراتژی حسابرسی داخلی)، ۹.۳ (روشها)، ۹.۴ (برنامه حسابرسی داخلی) و ۹.۵ (هماهنگی و اتکا).
- اصل ۱۰: مدیریت منابع: شامل استانداردهای ۱۰.۱ (مدیریت منابع مالی)، ۱۰.۲ (مدیریت منابع انسانی) و ۱۰.۳ (منابع فناورانه).
- اصل ۱۱: ارتباط مؤثر: شامل استانداردهای ۱۱.۱ (ایجاد روابط و ارتباط با ذینفعان)، ۱۱.۲ (ارتباط مؤثر)، ۱۱.۳ (گزارش نتایج)، ۱۱.۴ (اشتباهات و حذفیات) و ۱۱.۵ (گزارش پذیرش ریسکها).
- اصل ۱۲: ارتقای کیفیت: شامل استانداردهای ۱۲.۱ (ارزیابی کیفیت داخلی)، ۱۲.۲ (اندازهگیری عملکرد) و ۱۲.۳ (نظارت و بهبود عملکرد پروژه).
- اصل ۱۳: برنامهریزی مؤثر پروژهها: شامل استانداردهای ۱۳.۱ (ارتباطات پروژه)، ۱۳.۲ (ارزیابی ریسک پروژه)، ۱۳.۳ (اهداف و دامنه پروژه)، ۱۳.۴ (معیارهای ارزیابی)، ۱۳.۵ (منابع پروژه) و ۱۳.۶ (برنامه کاری).
- اصل ۱۴: اجرای کار پروژه: شامل استانداردهای ۱۴.۱ (جمعآوری اطلاعات برای تحلیل و ارزیابی)، ۱۴.۲ (تحلیل و یافتههای بالقوه)، ۱۴.۳ (ارزیابی یافتهها)، ۱۴.۴ (پیشنهادات و برنامههای اقدام) و ۱۴.۵ (نتیجهگیریهای پروژه).
- اصل ۱۵: گزارش نتایج پروژه و نظارت بر برنامههای اقدام: شامل استانداردهای ۱۵.۱ (گزارش نهایی پروژه) و ۱۵.۲ (تأیید اجرای پیشنهادات یا برنامههای اقدام).
جزئیات استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی
حوزه اول – هدف حسابرسی داخلی
هدف حسابرسی داخلی، کمک به حسابرسان و ذینفعان برای درک و بیان ارزش حسابرسی داخلی است. حسابرسی داخلی توانایی سازمان را برای ایجاد، حفاظت و پایداری ارزش از طریق ارائه اطمینان، مشاوره، بینش و آیندهنگری مستقل، مبتنی بر ریسک و عینی به هیئت مدیره (کمیته حسابرسی) و مدیریت تقویت میکند.
حوزه دوم – اخلاق و حرفهایگری
اصل ۱: نمایش یکپارچگی
حسابرسان داخلی در کار و رفتار خود یکپارچگی را به نمایش میگذارند.
- استاندارد ۱.۱ – صداقت و شجاعت حرفهای: حسابرسان باید کار خود را با صداقت و شجاعت حرفهای انجام دهند و در تمام ارتباطات، حتی هنگام ابراز تردید یا دیدگاه مخالف، صادق، دقیق، شفاف و محترمانه عمل کنند.
- استاندارد ۱.۲ – انتظارات اخلاقی سازمان: حسابرسان داخلی باید انتظارات قانونی و اخلاقی سازمان را درک کرده، به آنها احترام بگذارند و در جهت تحقق آنها مشارکت کنند.
- استاندارد ۱.۳ – رفتار قانونی و اخلاقی: حسابرسان داخلی نباید در هیچ فعالیت غیرقانونی یا فعالیتی که به اعتبار سازمان یا حرفه حسابرسی داخلی لطمه میزند، مشارکت داشته باشند.
اصل ۲: حفظ بیطرفی
حسابرسان داخلی هنگام انجام خدمات حسابرسی داخلی و تصمیمگیریها، نگرشی بیطرفانه و بدون تعصب را حفظ میکنند.
- استاندارد ۲.۱ – بیطرفی فردی: حسابرسان باید ذهنیت بیطرفانه و بدون تعصب داشته باشند و قضاوتهای خود را بر اساس ارزیابی متوازن از تمام شرایط مرتبط انجام دهند.
- استاندارد ۲.۲ – حفاظت از بیطرفی: حسابرسان باید از پذیرش هرگونه آیتم ملموس یا ناملموس (مانند هدیه یا پاداش) که ممکن است بیطرفی آنها را مختل کند، خودداری نمایند.
- استاندارد ۲.۳ – افشای موانع بیطرفی: در صورت وجود موانع واقعی یا ظاهری برای بیطرفی، جزئیات آن باید به سرعت به طرفهای مربوطه افشا شود.
اصل ۳: نمایش صلاحیت
حسابرسان داخلی دانش، مهارتها و تواناییهای لازم برای ایفای موفقیتآمیز نقشها و مسئولیتهای خود را به کار میگیرند.
- استاندارد ۳.۱ – صلاحیت: حسابرسان داخلی باید صلاحیتهای لازم برای انجام مسئولیتهای خود را داشته باشند یا کسب کنند. این صلاحیتها شامل دانش، مهارتها و تواناییهای متناسب با موقعیت شغلی و سطح تجربه آنهاست.
منبع: Internal Audit Quality Analysis Template – Copyright © 2025 by The Institute of Internal Auditors-Australia
