راهنمای جامع حسابرسی ESG: استراتژی و اجرا برای حسابرسان داخلی
مقدمهای بر حسابرسی ESG: چرا اکنون اهمیت دارد؟
حسابرسی ESG (محیطی، اجتماعی و حاکمیتی) از سال ۲۰۲۰ به یک موضوع حیاتی در سطح جهانی تبدیل شده است. در پسزمینه تأثیرات تغییرات اقلیمی، جنبشهای اجتماعی و همهگیری COVID-19، ذینفعان مختلف از جمله مصرفکنندگان، کارمندان، سرمایهگذاران و دولتها، انتظارات خود را از کسبوکارها برای عملکرد مسئولانه در حوزه ESG بازنگری کردهاند. حسابرسی داخلی نقشی کلیدی در پاسخ به این تقاضای فزاینده برای شفافیت بیشتر ایفا میکند.
موسسه حسابداران رسمی آمریکا (AICPA)، موسسه حسابداران مدیریت خبره (CIMA) و مرکز کیفیت حسابرسی (CAQ) سه جزء اصلی ESG را اینگونه تعریف کردهاند:
- محیطی (E): این بخش به نحوه مواجهه شرکت با ریسکها و فرصتهای مرتبط با آبوهوا، کمبود منابع طبیعی، آلودگی و زباله و همچنین تأثیر شرکت بر محیط زیست میپردازد.
- اجتماعی (S): این جزء شامل اطلاعاتی درباره ارزشها و روابط تجاری شرکت است. موضوعاتی مانند شیوههای کار و زنجیره تأمین، کیفیت و ایمنی محصول، سلامت و ایمنی کارکنان، و سیاستهای تنوع و شمول در این دسته قرار میگیرند.
- حاکمیتی (G): این بخش اطلاعات مربوط به حاکمیت شرکتی را پوشش میدهد. مواردی چون ساختار و تنوع هیئتمدیره، پاداش مدیران اجرایی، واکنش به رویدادهای بحرانی، تابآوری شرکت و سیاستهای مربوط به لابیگری و مبارزه با فساد در این حوزه هستند.
چشمانداز ESG: فراتر از انطباق، به سوی خلق ارزش
در حالی که بعد محیطی ESG مدتهاست مورد توجه بوده، نگرانیهای اجتماعی و حاکمیتی نیز اهمیت یافتهاند. امروزه، حتی شرکتهای خصوصی نیز زیر ذرهبین عمومی قرار دارند. اخلاق، تنوع و شمول، حقوق بشر، شیوههای کار، زنجیره تأمین، امنیت دادهها و حریم خصوصی همگی مورد scrutiny عمومی قرار میگیرند. این تغییر انتظارات ذینفعان منجر به افزایش تقاضا برای شفافیت، پاسخگویی و اطمینانبخشی در حوزه ESG شده است. پیام اصلی این است که انطباق صرف کافی نیست؛ ذینفعان میخواهند کسبوکارها ملاحظات ESG را در هسته اصلی فعالیتهای خود ادغام کنند.
عملکرد ESG به مثابه عملکرد کسبوکار
ESG به طور مستقیم با عملکرد تجاری مرتبط شده است. طبق گزارش گارتنر، در دو سال گذشته تعداد سرمایهگذاران نهادی که به سرمایهگذاری مسئولانه متعهد شدهاند، دو برابر شده است. آنها دادههای ESG را در تحلیلها و تصمیمات سرمایهگذاری خود لحاظ میکنند. کارمندان و مصرفکنندگان نیز اعلام کردهاند که روابط خود را با سازمانهایی که عملکرد ضعیفی دارند، قطع خواهند کرد.
در پاسخ به این روند، نهادهای استانداردگذار گزارشگری مالی تغییرات قابل توجهی ایجاد کردهاند. برای مثال، بنیاد استانداردهای بینالمللی گزارشگری مالی (IFRS) هیئت استانداردهای بینالمللی پایداری (ISSB) را برای تدوین استانداردهای افشای بهتر شرکتی تأسیس کرد. این تحولات نشان میدهد که ESG یک محرک مهم برای عملکرد کسبوکار در حال و آینده است.
ملاحظات کلیدی برنامهریزی برای حسابرسی ESG
همانند هر ریسک سازمانی دیگر، مدیریت، نظارت و گزارشدهی ریسکها و فرصتهای ESG نیازمند ایجاد یک محیط کنترلی قوی در یک ساختار حاکمیتی مؤثر است. حسابرسی داخلی باید اطمینان حاصل کند که ESG بخشی از گفتمان ریسک است، آن را در برنامه حسابرسی داخلی بگنجاند و حسابرسیهایی را برای اطمینان از سلامت محیط کنترلی انجام دهد.
رویکرد مبتنی بر ریسک در حسابرسی ESG
منابع محدود و زمانبندی فشرده گزارشدهی، نیازمند یک ارزیابی ریسک هدفمند است. اتخاذ یک رویکرد مبتنی بر ریسک به انتخاب و اولویتبندی حوزههای تمرکز ESG کمک میکند. این فرآیند که اغلب «ارزیابی اهمیت (Materiality Assessment)» نامیده میشود، با شناسایی موضوعات کلیدی برای استراتژی و افشا آغاز میشود. حوزههای پرریسکتر برای واکنش حسابرسی شما، آنهایی هستند که:
- در صورت عدم دستیابی به اهداف ESG، بیشترین تأثیر را دارند.
- بیشترین تأثیر را بر ارزیابیهای ذینفعان دارند.
رویکردهای رایج برای یکپارچهسازی حسابرسی ESG
نحوه ادغام فعالیتهای ESG در برنامه حسابرسی داخلی به عواملی مانند بلوغ سازمان، صنعت و استراتژی ریسک ESG بستگی دارد. رویکردهای متداول عبارتند از:
- بررسیهای مستقل (Standalone Reviews): برخی از عناصر برنامه ESG ممکن است به اندازه کافی بالغ باشند تا حسابرسی داخلی بتواند آنها را به صورت مستقل ارزیابی کند. این بررسیها به سازمان کمک میکنند تا سیاستها، چشمانداز کنترلی و مسئولیتهای ESG خود را در یک مقطع زمانی خاص درک کنند.
- بررسیهای متمرکز (Focused Reviews): برای حوزههای ESG که نگرانی بالایی برای ذینفعان ایجاد میکنند یا اشتهای ریسک پایینی دارند، سازمانها ممکن است بررسیهای عمیقتری انجام دهند. این بررسیها اطمینان ارزشمندی در حوزههای کلیدی ESG فراهم میکنند و عملکرد صحیح سیاستها و فرآیندها را تضمین میکنند.
جمعبندی: نقش حسابرسی داخلی در آینده پایدار
حسابرسان داخلی نقشی حیاتی در هدایت سازمانها به سوی آیندهای پایدارتر دارند. با ادغام ملاحظات ESG در برنامههای حسابرسی، آنها میتوانند اطمینان حاصل کنند که سازمانها نه تنها ریسکهای مرتبط را مدیریت میکنند، بلکه از فرصتهای ناشی از آن برای خلق ارزش بلندمدت نیز بهرهمند میشوند. این فرآیند نیازمند یک رویکرد مبتنی بر ریسک، درک عمیق از انتظارات ذینفعان و تعهد به شفافیت و پاسخگویی است.
منبع: این مقاله بر اساس محتوای منتشر شده توسط AuditBoard و Deloitte تهیه و ترجمه شده است.
