انقلاب هوش مصنوعی در حسابرسی: نگاهی به استراتژی KPMG با پلتفرم Clara
تحول در حسابرسی: چگونه KPMG با هوش مصنوعی کیفیت و کارایی را بازتعریف میکند؟
در دورانی که حرفه حسابداری با چالش کاهش نیروی متخصص روبرو است و از تیمهای مالی انتظار میرود تا از همان ابتدای مسیر شغلی خود با فناوریهای نوین کار کنند، معرفی تکنولوژیهای جدید حسابرسی توسط یکی از چهار شرکت بزرگ حسابرسی (Big Four) اهمیتی دوچندان پیدا میکند. توماس مکنزی، شریک حسابرسی و مدیر ارشد فناوری حسابرسی KPMG در آمریکا، مسئولیت پیادهسازی و بهروزرسانی پلتفرم جهانی و ابری KPMG Clara را بر عهده دارد. این پلتفرم با هدف استفاده از هوش مصنوعی برای خودکارسازی وظایف تکراری، بهبود کیفیت حسابرسی و تحول در نقش حسابرس طراحی شده است.
در این مقاله، به بررسی دیدگاههای توماس مکنزی درباره آینده حسابرسی، نقش هوش مصنوعی در این حوزه و انتظارات مدیران مالی از این تحولات میپردازیم.
KPMG Clara: فراتر از یک ابزار حسابرسی سنتی
توماس مکنزی توضیح میدهد که Clara یک سیستم کاملاً مبتنی بر ابر است که در سراسر جهان استفاده میشود. این ویژگی به KPMG اجازه میدهد تا قابلیتهای جدید را به سرعت و به صورت مداوم به پلتفرم اضافه کند، بدون آنکه نیاز به بهروزرسانیهای بزرگ و سالانه باشد. این یعنی حسابرسان همیشه به آخرین تکنولوژیها دسترسی دارند.
او میگوید: «در گذشته، حسابرسان برای تحلیل دادههای مبتنی بر نمونهگیری، به دانش خود، راهنماهای مکتوب و متدولوژی شرکت متکی بودند. اما امروز، ما از هوش مصنوعی برای هدایت این فرآیند استفاده میکنیم. هوش مصنوعی کارهای آمادهسازی را انجام میدهد، اما این حسابرس است که آن را هدایت میکند. ما عناصر دادهای صحیح را انتخاب کرده، بهترین مراحل متدولوژی را ترکیب میکنیم و نتایج را بازبینی میکنیم. در واقع، هوش مصنوعی کارهای تکراری و زمانبر مانند مقایسه و مغایرتگیری را بر عهده میگیرد و این یک تغییر بزرگ برای ماست.»
یک مثال واقعی: اعتبارسنجی هزینهها
برای درک بهتر این تحول، به مثال اعتبارسنجی هزینهها توجه کنید. در گذشته، حسابرسان نمونهای از هزینهها را انتخاب کرده، اسناد پشتیبان را درخواست میکردند، ساعتها وقت صرف مقایسه دستی آنها میکردند و در نهایت یک کاربرگ تهیه مینمودند. امروزه، عامل هوشمند Clara به صورت خودکار:
- هزینههایی که نیاز به آزمون دارند را شناسایی میکند.
- اسناد پشتیبان را به صورت الکترونیکی دریافت میکند.
- دادههای لازم را از اسناد استخراج میکند.
- کاربرگ مربوطه را تولید میکند.
- آزمونهای لازم را با مقایسه تاریخها، مبالغ و سایر اطلاعات به طور خودکار اجرا میکند.
در این فرآیند جدید، نقش انسان به بازبینی نتایج و اعمال قضاوت حرفهای تغییر یافته است، نه صرف ساعتها زمان برای آمادهسازی اسناد.
معیارهای موفقیت: کیفیت، تجربه و بینش
مکنزی موفقیت این فناوری را چندبعدی میداند:
- کیفیت حسابرسی: اولین و مهمترین هدف، بهبود کیفیت حسابرسی و افزایش قابلیت اطمینان در بازارهای سرمایه است. استفاده از فناوری برای انجام مقایسهها و مغایرتگیریها، خطای انسانی را کاهش میدهد و نتایج را قابل پیشبینی و یکپارچه میسازد. علاوه بر این، به جای نمونهگیری، میتوان ۱۰۰٪ دادهها را آزمون کرد که توانایی کشف استثنائات را به شدت افزایش میدهد.
- تجربه حسابرسان: فناوری جدید، حسابرسان را از کارهای تکراری آزاد میکند تا بتوانند بر روی تحلیل ریسک، بررسی استثنائات و گفتگوهای عمیقتر با مشتریان تمرکز کنند. این امر نه تنها کیفیت کار را بالا میبرد، بلکه جذابیت حرفه حسابرسی را برای استعدادهای جدید افزایش میدهد.
- تجربه مشتریان: مشتریان خواهان یک فرآیند حسابرسی روان و بدون غافلگیری هستند که بینشهای ارزشمندی درباره عملکرد کسبوکارشان ارائه دهد. این فناوری به KPMG کمک میکند تا این خواسته را برآورده سازد.
حفظ نقش انسان: هوش مصنوعی جایگزین قضاوت حرفهای نیست
یک حسابرس خوب، شکاکیت حرفهای و سایر عناصر انسانی را به کار خود میآورد. مکنزی تأکید میکند که KPMG همواره «انسان را در چرخه (Human in the loop)» نگه میدارد. او میگوید: «ما فناوری را ابزاری برای توانمندسازی، فعالسازی و تحول متخصصان خود میدانیم، اما معتقدیم که جایگزین آنها نمیشود.»
قضاوت، شکاکیت و تجربه همچنان از ویژگیهای ضروری حسابرسان است. فناوری منحنی یادگیری را برای حسابرسان جوان تسریع میکند، اما نیاز به بازنگری در نحوه آموزش آنها برای تفکر تحلیلی، شکاکیت و کار مؤثر با دادهها وجود دارد تا بتوانند ریسکها را شناسایی کرده و به جای دنبال کردن چکلیستها، به صورت معناداری به فرآیند ارزش اضافه کنند.
چالشهای رگولاتوری و همگامسازی با استانداردها
یکی از بزرگترین چالشها، همگام کردن پیشرفتهای سریع فناوری با استانداردهای حسابرسی و قوانین رگولاتوری است. مکنزی معتقد است که باید نهادهای قانونگذار و استانداردگذار را در این مسیر همراه کرد. KPMG با همکاری نزدیک با رگولاتورها در آمریکا، آنچه را که در حال انجام آن است به اشتراک میگذارد و به آرامی پیشنهاداتی برای شفافسازی یا انعطافپذیرتر کردن استانداردها ارائه میدهد.
این شرکت از یک مدل پیادهسازی حسابشده استفاده میکند: ابتدا فناوری جدید را به صورت آزمایشی (Pilot) اجرا کرده، سپس در مقیاس محدود پیادهسازی میکند و در نهایت آن را گسترش میدهد. این رویکرد به آنها اجازه میدهد تا کیفیت حسابرسی را کنترل کرده و از هرگونه غافلگیری جلوگیری کنند.
در نهایت، نیروهای بازار به پیشبرد این تحولات کمک خواهند کرد. بازارهای سرمایه به سطح مشخصی از اطمینانبخشی نیاز دارند و این تقاضا، هم حرفه حسابرسی و هم نهادهای نظارتی را به سمت تکامل سوق خواهد داد.
