تدوین استراتژی حسابرسی داخلی: راهنمای کامل عملی
تدوین استراتژی حسابرسی داخلی: راهنمای عملی جهانی
استراتژی حسابرسی داخلی، نقشه راهی است که واحد حسابرسی داخلی را برای تحقق مأموریت و دستیابی به موفقیت بلندمدت هدایت میکند. این راهنمای عملی جهانی، که با استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی همسو است، به مدیران ارشد حسابرسی کمک میکند تا یک استراتژی کارآمد تدوین کرده و یک برنامه استراتژیک مدون ایجاد نمایند.
خلاصه اجرایی
استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی، تحت اصل ۹ با عنوان «برنامهریزی استراتژیک»، ایجاب میکند که مدیر ارشد حسابرسی «بهصورت استراتژیک برنامهریزی کند تا واحد حسابرسی داخلی را برای انجام مأموریت خود و دستیابی به موفقیت بلندمدت جایگاهسازی نماید.» این راهنمای عملی، روشها، مثالها و فرآیندی را تشریح میکند که میتوان برای تدوین استراتژی حسابرسی داخلی و مستندسازی یک برنامه استراتژیک از آن استفاده کرد.
استراتژی حسابرسی داخلی در یک هدف محوری ریشه دارد و میتوان آن را بهعنوان گامهای برداشتهشده برای دستیابی به آن هدف درک کرد. استراتژی باید از مأموریت و اهداف استراتژیک سازمان پشتیبانی کرده و با اولویتهای آن و ذینفعانی که واحد حسابرسی داخلی به آنها خدمت میکند، همسو باشد. علاوه بر این، واحد حسابرسی داخلی و استراتژی باید با انتظارات و اولویتهای در حال تغییر سازگار شوند تا مرتبط باقی بمانند.
این راهنما یک فرآیند شش مرحلهای برای تدوین استراتژی ارائه میدهد که میتواند برای محیطهای سازمانی مختلف سفارشیسازی شود:
- ۱. تدوین چشمانداز: توصیف وضعیت مطلوب آینده واحد.
- ۲. پویش استراتژیک: جمعآوری اطلاعات از محیط خارجی و داخلی واحد حسابرسی.
- ۳. تحلیل: تحلیل یافتههای پژوهش با استفاده از مدلهای مناسب مانند تحلیل شکاف و تحلیل سناریو.
- ۴. تعیین اهداف و ابتکارات: تعیین اهداف استراتژیک برای نزدیکتر شدن به چشمانداز و توسعه ابتکارات پشتیبان.
- ۵. ارتباطات: به اشتراکگذاری استراتژی با ذینفعان کلیدی.
- ۶. بازبینی و تجدیدنظر: نظارت، بازبینی و در صورت لزوم، تجدیدنظر در استراتژی.
تدوین استراتژی حسابرسی داخلی یک فرآیند مداوم و تکرارشونده است و باید با تکامل و بهبود شیوههای حسابرسی داخلی و در پاسخ به تغییرات محیطی بهروز شود.
مقدمه
خدمات حسابرسی داخلی زمانی بیشترین اثربخشی را دارند که از اولویتهای سازمانها و ذینفعان پشتیبانی کنند، به عدم قطعیتهای محیط خارجی پاسخ دهند و منعکسکننده بهترین شیوههای حرفهای باشند. برای دستیابی به این اثربخشی، مدیر ارشد حسابرسی استراتژیای را تدوین و اجرا میکند که:
- واحد حسابرسی داخلی را در انطباق با استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی هدایت میکند.
- چشمانداز ریسک در حال تحول را پیشبینی کرده و با آن همگام میشود.
- انتظارات هیئتمدیره و مدیریت ارشد را برآورده میسازد.
- عملکرد و کیفیت خدمات حسابرسی داخلی را بهطور مداوم ارتقا میدهد.
- با استراتژی، اهداف و ریسکهای سازمان همسو است.
استراتژی حسابرسی داخلی بر نتایج بلندمدت و راههای بهرهبرداری از منابع و قابلیتهای واحد برای پاسخگویی به نیازهای آینده و افزایش نفوذ و ارتباط آن تمرکز دارد. در دنیای امروز که دائماً در حال تغییر است، سازمانها و واحدهای حسابرسی داخلی باید بتوانند بهسرعت و با چابکی به تحولات پیشبینینشده پاسخ دهند.
مبانی استراتژی حسابرسی داخلی
درک عمیق از اصول و اجزای یک استراتژی، پایه و اساس موفقیت در تدوین و اجرای آن است.
استراتژی چیست؟
استراتژی یک سازمان، هدف آن را تعیین میکند. این استراتژی هم بهعنوان یک برنامه برای دستیابی به اهداف عمل میکند و هم یک چارچوب جامع است که تصمیمگیری، تخصیص منابع و عملیات را هدایت مینماید. استراتژیهای سازمانی معمولاً برای سه تا پنج سال آینده طراحی میشوند. برای واحد حسابرسی داخلی، استراتژی نحوه پیگیری هدف و چشمانداز واحد در درون سازمان را توصیف میکند.
اجزای یک استراتژی
علاوه بر اجزای الزامی در استاندارد ۹.۲ (چشمانداز، اهداف استراتژیک و ابتکارات پشتیبان)، استراتژی واحد حسابرسی داخلی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- هدف: که بر اساس دامنه اول استانداردهای جهانی تعریف شده و به همسویی استراتژی با منشور حسابرسی داخلی کمک میکند.
- مسئولیتها: که از مأموریت حسابرسی داخلی، همانطور که در منشور مستند شده، استخراج میشود و پاسخگویی برای ابتکارات را ترویج میدهد.
- ارزشها: که شامل ارزشهای مشخصشده توسط سازمان، به همراه اصول و استانداردهای دامنه دوم (اخلاق و حرفهایگری) است.
- منابع: که منعکسکننده منابع مالی، انسانی و فناورانه مورد نیاز برای اجرای استراتژی است.
استراتژی حسابرسی داخلی باید مکمل استراتژی سازمان باشد و استانداردها بر همسویی بین این دو تأکید دارند. هر استراتژی منحصربهفرد است زیرا بازتابی از یک سازمان و واحد حسابرسی داخلی خاص است و ممکن است شامل تمام اجزا نباشد.
منبع: این مقاله بر اساس راهنمای The Institute of Internal Auditors (IIA) با عنوان “Developing an Internal Audit Strategy” تدوین شده است.
