دریافت گواهینامه تضمین مدیریت ریسک (CRMA) یکی از معتبرترین مدارک برای متخصصان حسابرسی داخلی است که بر حاکمیت و تضمین مدیریت ریسک تمرکز دارند. این گواهینامه توسط انجمن حسابرسان داخلی (IIA) ارائه میشود و دانش و مهارت فرد را در ارائه مشاوره و اطمینانبخشی به هیئتمدیره و مدیریت ارشد در مورد مدیریت ریسک تأیید میکند. این مقاله به بررسی جامع سرفصلهای آزمون CRMA، نقشها و مسئولیتهای حسابرسی داخلی و الزامات کلیدی برای موفقیت در این حوزه میپردازد.
سرفصلهای اصلی آزمون گواهینامه تضمین مدیریت ریسک (CRMA)
آزمون اصلی CRMA سه حوزه کلیدی را پوشش میدهد که هر کدام وزن مشخصی در آزمون دارند:
- حوزه اول: نقشها و مسئولیتهای حسابرسی داخلی (20%)
- حوزه دوم: حاکمیت مدیریت ریسک (25%)
- حوزه سوم: تضمین مدیریت ریسک (55%)
نکته مهم: تمامی محتوای پوشش داده شده در این سه حوزه در سطح مهارت (Proficiency) سنجیده میشود. این بدان معناست که داوطلب باید درک کاملی از مفاهیم داشته باشد و بتواند آنها را به کار گیرد. این موضوعات کاملاً به هم مرتبط هستند.
آمادگی برای آزمون CRMA
آزمون CRMA شامل ۱۲۵ سوال است و شرکتکنندگان ۱۵۰ دقیقه برای تکمیل آن فرصت دارند. سوالات در قالبهای مختلفی طراحی شدهاند:
- چند گزینهای: انتخاب یک پاسخ صحیح از بین گزینهها.
- چند پاسخی: انتخاب تمام پاسخهای صحیح از بین گزینهها.
- تکمیل جای خالی: انتخاب کلمه یا عبارت مناسب برای تکمیل جمله.
- تطبیقی: اتصال گزینهها بر اساس معیارهای داده شده.
- کشیدن و رها کردن (Drag and drop): قرار دادن گزینهها در جدول یا نمودار.
دامنه اول: نقشها و مسئولیتهای حسابرسی داخلی (20%)
این حوزه بر نقش حسابرسی داخلی در چارچوب مدیریت ریسک سازمان تمرکز دارد.
۱. نقشها و شایستگیها
- تعیین خدمات اطمینانبخشی و مشاورهای مناسب برای فعالیت حسابرسی داخلی در زمینه مدیریت ریسک.
- تعیین دانش، مهارتها و شایستگیهای مورد نیاز (چه توسعهیافته و چه اکتسابی) برای ارائه خدمات اطمینانبخشی و مشاوره مدیریت ریسک.
- ارزیابی استقلال سازمانی فعالیت حسابرسی داخلی و گزارش هرگونه اختلال به طرفهای مربوطه.
۲. هماهنگی
- توصیه به ایجاد یک استراتژی و فرآیندهای مدیریت ریسک سازمانی، یا کمک به بهبود استراتژی و فرآیندهای موجود.
- هماهنگی تلاشهای اطمینانبخشی ریسک و تصمیمگیری در مورد اتکا به کار سایر ارائهدهندگان اطمینانبخشی داخلی و خارجی.
- کمک به سازمان در ایجاد یا بهروزرسانی نقشه اطمینانبخشی ریسک در سطح سازمان برای اطمینان از پوشش مناسب ریسک و به حداقل رساندن تکرار تلاشها.
نقشهای حسابرسی داخلی در مدیریت ریسک
تضمین مدیریت ریسک از طریق حسابرسی داخلی، یک بررسی و ارزیابی مستقل و بیطرفانه از کفایت و اثربخشی مدیریت ریسک ارائه میدهد. هدف این است که به مدیریت ارشد و هیئتمدیره اطمینان دهد که همه چیز طبق برنامه پیش میرود یا آنها را از مسائل مهمی که باید به آنها رسیدگی شود، آگاه سازد.
- اطمینانبخشی (Assurance): ارزیابی مستقل و عینی از کفایت و اثربخشی مدیریت ریسک در سراسر سازمان.
- مشاوره (Consulting): ارائه بینش و مشاوره مستقل و عینی در مورد توسعه، نگهداری و بهبود سیستمها و فرآیندهای مدیریت ریسک.
- هماهنگی (Coordination): تعامل فعال با هیئتمدیره و مدیریت ارشد برای حمایت از مدیریت ریسک استراتژیک یکپارچه در سطح سازمان.
- نقشهبرداری اطمینانبخشی (Assurance Mapping): ارائه دیدگاهی سازمانی از ریسکهای مهم و منابع اطمینانبخشی برای اطمینان از پوشش کافی بدون تکرار غیرضروری.
استقلال و بیطرفی در حسابرسی داخلی
مأموریت حسابرسی داخلی، همانطور که در چارچوب بینالمللی اقدامات حرفهای (IPPF) انجمن IIA تعریف شده، «افزایش و حفاظت از ارزش سازمانی از طریق ارائه اطمینان، مشاوره و بینش مبتنی بر ریسک و عینی» است.
استقلال فعالیت حسابرسی داخلی
استقلال، آزادی از شرایطی است که توانایی فعالیت حسابرسی داخلی را برای انجام مسئولیتهای خود تهدید میکند. برای دستیابی به استقلال لازم، مدیر حسابرسی داخلی (CAE) باید دسترسی مستقیم و نامحدود به مدیریت ارشد و هیئتمدیره داشته باشد که این امر از طریق یک رابطه گزارشدهی دوگانه قابل دستیابی است. مدیر حسابرسی داخلی باید حداقل سالانه، استقلال سازمانی فعالیت حسابرسی داخلی را به هیئتمدیره تأیید کند.
بیطرفی حسابرس داخلی
بیطرفی یک نگرش ذهنی بدون سوگیری است که به حسابرسان داخلی اجازه میدهد تا تعهدات خود را به گونهای انجام دهند که به محصول کار خود ایمان داشته باشند و هیچ گونه مصالحهای در کیفیت صورت نگیرد. بیطرفی مستلزم آن است که حسابرسان داخلی قضاوت خود را در مورد موضوعات حسابرسی تابع دیگران نکنند.
تهدیدهای پیش روی بیطرفی
- منافع شخصی: زمانی که حسابرس داخلی از نتیجه کار، نفع یا ضرر شخصی کسب میکند.
- خودبازبینی: زمانی که حسابرس داخلی کاری را که قبلاً خود انجام داده است، مورد ارزیابی قرار میدهد.
- جانبداری: زمانی که حسابرس داخلی ملزم به دفاع از صاحبکار یا علیه آن است.
- آشنایی: زمانی که حسابرس به دلیل شناخت طولانی و عمیق از یک حوزه، توانایی نگاه بیطرفانه را از دست میدهد.
- ارعاب: زمانی که کار تحت فشار از سوی صاحبکار یا مافوق انجام میشود.
- عدم مهارت کافی: زمانی که کار به دلیل نداشتن مهارت لازم، به درستی انجام نمیشود.
منبع: The Institute of Internal Auditors (IIA)
