حسابرسی داخلی و نقش اتوماسیون در افزایش کارایی

حسابرسی داخلی: افزایش کارایی از طریق اتوماسیون

حسابرسی داخلی دیگر نمی‌تواند نظاره‌گر دنیای کسب‌وکاری باشد که فناوری‌های جدید را در آغوش می‌کشد. ابزارها و تکنیک‌های مورد استفاده در گذشته دیگر کافی نیستند؛ ما باید جعبه ابزار خود را با نرم‌افزارهای متنوعی پر کنیم تا با چالش‌های حسابرسی در محیط کسب‌وکار امروزی روبرو شویم. اتوماسیون، کلید تحول و افزایش کارایی در این حرفه است.

فناوری در تمام جنبه‌های سازمان‌های مدرن نفوذ کرده و دیگر نمی‌توان مانند گذشته «کامپیوتر را دور زد». در واقع، فناوری جزء جدایی‌ناپذیر اکثر کنترل‌هایی است که باید در سازمان‌ها وجود داشته باشد. استفاده از ابزارهای نوین نه تنها برای حسابرسان ضروری است، بلکه می‌تواند کارایی و اثربخشی فرآیند حسابرسی را به شکل چشمگیری بهبود بخشد.

چرا اتوماسیون در حسابرسی اهمیت دارد؟

دلایل متعددی وجود دارد که حسابرسان را به سمت استفاده از فناوری و اتوماسیون سوق می‌دهد. این تغییر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است که از فشارهای قانونی و بازارهای جهانی نشأت می‌گیرد.

• قوانین و مقررات: قوانینی مانند ساربینز-آکسلی (SOX) سازمان‌ها را ملزم به اجرای کنترل‌های مالی دقیق و قابل اتکا کرده است. هزینه‌های بالای انطباق با این قوانین، شرکت‌ها را به سمت استفاده از فناوری برای کاهش تست‌های دستی و زمان‌بر سوق داده است.
• جهانی‌سازی کسب‌وکار: افزایش جهانی‌سازی، فشار بازار برای بهبود عملیات و شرایط تجاری که به سرعت در حال تغییر هستند، نیاز به حسابرسی مبتنی بر فناوری (TEA) را دوچندان کرده‌اند.
• نیاز به اطمینان‌بخشی به‌موقع: سازمان‌ها به اطمینان‌بخشی مستمر و به‌موقع در مورد کارایی کنترل‌ها و کاهش صحیح ریسک‌ها نیاز دارند. حسابرسی مستمر (Continuous Auditing) پاسخی به این نیاز است.

ابزارهای حسابرسی به کمک کامپیوتر (CAATTs)

اصطلاح ابزارهای حسابرسی به کمک کامپیوتر (CAATTs) به هرگونه استفاده از فناوری برای کمک به انجام یک حسابرسی اشاره دارد. این ابزارها به حسابرسان اجازه می‌دهند تا به طور مستقل سیستم‌های کسب‌وکار، تراکنش‌های مالی و کنترل‌های کلیدی را ارزیابی کنند. به کمک تحلیل داده‌ها، حسابرسان می‌توانند ناهنجاری‌ها، نقص‌های کنترلی و روندهای غیرعادی را به سرعت شناسایی کنند.

تکامل CAATTs

ابزارهای حسابرسی در طول زمان تکامل یافته‌اند. برخی از ابزارهای تاریخی عبارتند از:

• Test Decks: مجموعه‌ای از داده‌های آزمایشی برای ارزیابی منطق پردازش یک برنامه.
• Integrated Test Facility (ITF): ایجاد یک واحد ساختگی در سیستم برای پردازش تراکنش‌های آزمایشی در کنار تراکنش‌های واقعی.
• SCARF/SARF: فایل‌هایی برای جمع‌آوری اطلاعات در مورد تراکنش‌هایی که معیارهای خاصی را برآورده می‌کنند.
• نمونه‌گیری (Sampling): انتخاب بخشی از داده‌ها برای آزمون به عنوان نماینده کل جامعه آماری.

مزایای کلیدی اتوماسیون در حسابرسی داخلی

استفاده از فناوری و اتوماسیون در تمام مراحل حسابرسی، از برنامه‌ریزی مبتنی بر ریسک گرفته تا گزارش‌دهی و پیگیری، مزایای قابل توجهی به همراه دارد:

• افزایش پوشش حسابرسی: امکان آزمون ۱۰۰٪ جمعیت داده‌ها به جای تکیه بر نمونه‌گیری.
• استفاده بهینه از منابع حسابرسی: آزادسازی زمان حسابرسان برای تمرکز بر تحلیل‌های پیچیده و تفکر انتقادی.
• بهبود نتایج و کیفیت یافته‌ها: شناسایی دقیق‌تر خطاها، تقلب‌ها و ضعف‌های کنترلی.
• کاهش هزینه‌ها: کاهش نیاز به تست‌های دستی و زمان‌بر و افزایش بهره‌وری کلی.
• افزایش عملکرد و اطمینان‌بخشی: ارائه اطمینان‌بخشی مستمر به مدیریت و کمیته حسابرسی از طریق حسابرسی مداوم.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی، می‌توانید به وب‌سایت انجمن حسابرسان داخلی (IIA) مراجعه کنید.

منبع: برگرفته و ترجمه شده از کتاب Internal Audit: Efficiency through Automation نوشته David Coderre, 2009, John Wiley & Sons, Inc.