مقدمه: چرا حسابرسی صورت های مالی اهمیت دارد؟
درک حسابرسی صورت های مالی برای اعتماد به سیستمهای مالی جهانی یک اصل بنیادی است. نیاز به حسابرسی صورتهای مالی شرکتها توسط یک حسابرس مستقل خارجی، سنگ بنای این اعتماد بوده است. فایده حسابرسی این است که اطمینان میدهد مدیریت، نمایی «واقعی و منصفانه» از عملکرد و وضعیت مالی شرکت ارائه کرده است. حسابرسی، اعتماد و تعهد مباشرت بین مدیران یک شرکت و مالکان آن یا سایر ذینفعانی که به یک نمای «واقعی و منصفانه» نیاز دارند را تقویت میکند.
با توجه به اهمیت نقش حسابرسی، اغلب پرسشهایی در مورد خود فرآیند، حسابرسان و ذینفعانی که به آنها خدمت میکنند، مطرح میشود. این مقاله با هدف ارائه اطلاعات پسزمینه مفید در مورد چیستی حسابرسی صورتهای مالی و نقش حسابرس تهیه شده است.
تعریف حسابرسی
به طور کلی، حسابرسی شامل ارزیابی یک موضوع به منظور اظهارنظر در مورد اینکه آیا آن موضوع به درستی ارائه شده است یا خیر، میباشد. انواع مختلفی از حسابرسی وجود دارد که بسته به موضوع مورد بررسی، قابل انجام است. برای مثال:
- حسابرسی صورتهای مالی
- حسابرسی کنترلهای داخلی بر گزارشگری مالی
- حسابرسی رعایت (Compliance audit)
این مقاله تنها بر حسابرسی صورتهای مالی تمرکز دارد که به منظور شکلدهی یک نظر مستقل در مورد صورتهای مالی یک شرکت انجام میشود. شرکتها صورتهای مالی خود را مطابق با چارچوبی از اصول پذیرفته شده حسابداری (GAAP) مربوط به کشورشان، که به طور کلی به آنها استانداردهای حسابداری یا استانداردهای گزارشگری مالی نیز گفته میشود، تهیه میکنند. ارائه منصفانه آن صورتهای مالی توسط حسابرسان مستقل با استفاده از چارچوبی از استانداردهای حسابرسی پذیرفته شده عمومی (GAAS) که الزامات و راهنماییهایی در مورد چگونگی انجام حسابرسی ارائه میدهد و به سادگی استانداردهای حسابرسی نامیده میشود، ارزیابی میگردد.
نگاهی کلی به فرآیند حسابرسی
هدف از حسابرسی صورت های مالی
شرکتها صورتهای مالی را تولید میکنند که اطلاعاتی در مورد وضعیت و عملکرد مالی آنها ارائه میدهد. این اطلاعات توسط طیف گستردهای از ذینفعان (مانند سرمایهگذاران) در تصمیمگیریهای اقتصادی استفاده میشود. به طور معمول، صاحبان یک شرکت، یعنی سهامداران، مدیران آن نیستند. بنابراین، صاحبان این شرکتها (و همچنین سایر ذینفعان مانند بانکها، تأمینکنندگان و مشتریان) از اطمینانبخشی مستقل مبنی بر اینکه صورتهای مالی، وضعیت و عملکرد مالی شرکت را از تمام جنبههای بااهمیت به طور منصفانه نشان میدهد، آسودگی خاطر کسب میکنند.
مزایای حسابرسی
حسابرسان عموماً و در نهایت توسط سهامداران منصوب میشوند و مستقیماً به آنها یا از طریق کمیته حسابرسی و سایر ارکان راهبری گزارش میدهند. با این حال، صورتهای مالی حسابرسیشده برخی شرکتها، به ویژه شرکتهای سهامی عام، به صورت عمومی ثبت میشوند. این گزارشها ممکن است توسط طرفهای دیگر برای اهداف مختلفی استفاده شود. علاوه بر سهامداران، این گروهها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- سرمایهگذاران بالقوه
- تأمینکنندگان یا وامدهندگان
- نهادهای نظارتی
- مشتریان و بانکها
یک فرآیند حسابرسی دقیق، تقریباً همیشه، بینشهایی را در مورد برخی زمینهها که مدیریت میتواند کنترلها یا فرآیندهای خود را بهبود بخشد، شناسایی میکند. این ارتباطات به شرکت ارزش افزوده و کیفیت کلی فرآیندهای کسبوکار را افزایش میدهد.
گزارشگری در حسابرسی
اظهارنظر حسابرسی
مدیریت یک شرکت مسئول تهیه صورتهای مالی است. حسابرس مسئول اظهارنظری است که نشان میدهد اطمینان معقولی حاصل شده که صورتهای مالی به طور کلی عاری از تحریف بااهمیت، چه ناشی از تقلب و چه اشتباه، است و به طور منصفانه مطابق با استانداردهای حسابداری مربوطه ارائه شده است. حسابرس زمانی یک نظر «مقبول» (clean) صادر میکند که به این نتیجه برسد که صورتهای مالی عاری از تحریف بااهمیت است.
اظهارنظر تعدیلشده حسابرسی
اظهارنظری که «مقبول» تلقی نشود، یک نظر تعدیلشده است. حسابرسان در صورتی که با مدیریت در مورد صورتهای مالی اختلاف نظر داشته باشند، یا اگر نتوانسته باشند تمام کارهای لازم را انجام دهند یا تمام شواهد مورد نیاز را جمعآوری کنند، نظر تعدیلشده صادر میکنند. حسابرسان همچنین میتوانند با افزودن پاراگرافهای تأکید بر مطلب خاص (Emphasis of Matter)، توجه استفادهکنندگان را به موضوعات مهم جلب کنند.
فرض تداوم فعالیت (Going Concern)
بر اساس فرض تداوم فعالیت، یک شرکت برای آینده قابل پیشبینی به فعالیت خود ادامه میدهد. صورتهای مالی بر مبنای تداوم فعالیت تهیه میشوند، مگر اینکه مدیریت قصد انحلال شرکت یا توقف عملیات را داشته باشد. این فرض برای ارزشگذاری داراییها و بدهیها در ترازنامه اساسی است و تضمینی برای توانگری مالی شرکت نیست. مسئولیت قضاوت در مورد تداوم فعالیت با مدیریت است و حسابرس مسئولیت دارد که این قضاوت را ارزیابی کند.
منبع: این مقاله ترجمه و خلاصهای از گزارش Understanding a financial statement audit منتشر شده توسط PwC است.
