نمونه گزارش حسابرسی داخلی: راهنمای کامل ارزیابی و بهبود
نمونه گزارش حسابرسی داخلی ابزاری حیاتی برای ارزیابی و بهبود فرآیندهای راهبری، مدیریت ریسک و کنترل در یک سازمان است. ماموریت واحد حسابرسی داخلی، ارائه خدمات اطمیناندهی و مشاورهای مستقل و بیطرفانه به منظور ارزشآفرینی و بهبود عملیات شرکت است. این گزارش با ایجاد رویکردی منظم و روشمند، به شرکت کمک میکند تا اثربخشی فرآیندهای خود را برای دستیابی به اهداف سازمانی ارزیابی کرده و بهبود بخشد. نخستین گام در این مسیر، کسب شناخت کلی از واحد مورد رسیدگی است.
شناخت کلی: اولین گام در حسابرسی داخلی
شناخت مقدماتی (Mapping) از واحد مورد رسیدگی، به حسابرس داخلی این امکان را میدهد که فعالیتهای اصلی شرکت را به موضوعات بااهمیت تفکیک کرده و الزامات، انتظارات و ریسکهای کلی آنها را شناسایی نماید. این شناخت، مبنایی محکم برای مرحله بعدی، یعنی “ارزیابی ریسک” فراهم میآورد.
بخش ارزیابی ریسک (Risk Assessment)
ارزیابی ریسک به حسابرسان داخلی کمک میکند تا گستره رویدادهایی که بهطور بالقوه اهداف شرکت را تحت تأثیر قرار میدهند، شناسایی و درک کنند. این فرآیند مبنایی منطقی برای چگونگی اداره و مهار ریسک فراهم میکند. اساس کار در این بخش، بر مدلهای معتبری مانند مدل ارزیابی ریسک COSO استوار است.
مراحل کلی انجام ارزیابی کنترلهای داخلی
مراحل کلی ارزیابی کنترلهای داخلی حاکم بر گزارشگری مالی به شرح زیر است:
- مرحله اول: برنامهریزی: تعیین اهداف، دامنه رسیدگی و روشهای انجام کار.
- مرحله دوم: ارزیابی کنترل داخلی: شناسایی کنترلها، آزمون آنها و تعیین سطوح و حوزههای ریسک.
- مرحله سوم: تدوین گزارش حسابرسی: شامل ارائه یافتهها و راهکارهای پیشنهادی برای بهبود عملیات.
مهمترین فعالیتها و چرخههای مورد ارزیابی
بر اساس شناخت اولیه و ارزیابی ریسک، فعالیتها و چرخههای مهمی در سازمان شناسایی میشوند که نیازمند بررسی دقیق هستند. این موارد میتوانند شامل لیست زیر باشند:
- فعالیت تولید و محاسبه بهای تمام شده
- فعالیت بازاریابی و فروش
- نظام راهبری و مدیریت واحد اقتصادی
- مدیریت منابع انسانی و چرخه حقوق و دستمزد
- مدیریت وجوه نقد و بودجهریزی
- مدیریت فناوری اطلاعات
- چرخه فروش، درآمدها، دریافتها و بدهکاران
- چرخه خرید، هزینهها، پرداختها و بستانکاران
- چرخه موجودی مواد و کالا و داراییهای ثابت
یافتهها و موارد مستعد بهبود در کنترل داخلی
پس از ارزیابی، یافتهها به تفکیک فعالیتها و چرخههای بااهمیت دستهبندی میشوند. این یافتهها نقاط ضعفی را که سطح ریسک را افزایش دادهاند، مشخص کرده و زمینهساز ارائه پیشنهادات اصلاحی میشوند.
نمونه یافتهها در حوزه تولید و بازاریابی
یکی از یافتههای متداول، فقدان راهبردهای مدون در سطح فعالیت تولید است. این موضوع باعث میشود برنامهریزی بلندمدت تولید و هماهنگی آن با بازار دچار ابهام شود. در بخش بازاریابی نیز عدم استفاده از تحقیقات مستند برای تحلیل تقاضا و سهم بازار، ریسک از دست دادن جایگاه رقابتی را افزایش میدهد.
نمونه یافتهها در حوزه راهبری و مدیریت
عدم جاریسازی راهبردهای کلان در سطح فعالیتها، فقدان نظام مدیریت عملکرد مناسب و عدم وجود کمیتههای راهبردی (مانند کمیته حسابرسی و ریسک) از جمله مواردی هستند که میتوانند به عدم تحقق اهداف بلندمدت و نبود نظارت کافی منجر شوند.
منبع: www.irhesabdaran.ir
