راهنمای کامل گزارشگری پایداری IFRS S1: الزامات و اجرا در ایران
مقدمهای بر تحول در گزارشگری: چرا گزارشگری پایداری اهمیت دارد؟
گزارشگری پایداری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای بقا و رشد در دنیای امروز است. جهان در حال تجربه تحولی بنیادین در شیوه ارزیابی عملکرد بنگاههای اقتصادی است و معیارهای سنتی مالی به تنهایی برای پاسخ به پرسشهای سرمایهگذاران و ذینفعان کافی نیستند. ارزش واقعی یک شرکت در گرو شناخت میزان پایداری، مسئولیتپذیری اجتماعی، زیستمحیطی و حکمرانی شفاف (ESG) آن نهفته است. بر اساس گزارشهای مجمع جهانی اقتصاد (WEF)، بیش از ۹۰ درصد سرمایهگذاران جهانی، پایداری را به عنوان یک عامل کلیدی در تصمیمگیریهای خود در نظر میگیرند.
در پاسخ به این نیاز جهانی، هیئت استانداردهای بینالمللی پایداری (ISSB) استانداردهای IFRS S1 و IFRS S2 را منتشر کرده است. این استانداردها پلی میان اطلاعات مالی سنتی و اطلاعات پایداری مرتبط با ارزش اقتصادی ایجاد میکنند. در ایران نیز، اجرای استاندارد IFRS S1 از سال مالی منتهی به ۱۴۰۵ برای شرکتهای بورسی و نهادهای مالی الزامی شده است. این اقدام گامی مهم در جهت همگرایی با بازارهای جهانی، افزایش شفافیت و جذب سرمایهگذاری است.
اهداف کلیدی چارچوب گزارشگری پایداری
چارچوب گزارشگری پایداری بر اساس استانداردهای IFRS به شرکتها کمک میکند تا اطلاعاتی شفاف، قابل مقایسه و قابل اعتماد ارائه دهند. اهداف اصلی این چارچوب عبارتند از:
- شفافیت در عملکرد: ارائه اطلاعات دقیق و جامع در مورد تأثیرات زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG).
- پاسخگویی به ذینفعان: نشان دادن تعهد شرکت به مسئولیتپذیری در قبال فعالیتهایش.
- انطباق با مقررات: همراستایی با استانداردهای بینالمللی مانند IFRS S1 و کاهش ریسکهای قانونی.
- مدیریت ریسکهای پایداری: کمک به تصمیمگیریهای استراتژیک بر اساس اطلاعات پایداری.
- ارتقای اعتبار: نمایش تعهد به پایداری برای جذب سرمایهگذاری سبز و افزایش تقاضای بازار.
نقشه راه اجرایی: چگونه گزارشگری پایداری را پیادهسازی کنیم؟
اجرای موفقیتآمیز گزارشگری پایداری نیازمند یک نقشه راه اجرایی (Implementation Roadmap) واضح و زمانبندی شده است. بدون برنامهریزی استراتژیک، شرکتها در حجم گسترده الزامات پیچیده این استانداردها سردرگم خواهند شد. این نقشه راه به شرکتها کمک میکند تا چالشهایی مانند کمبود داده را به صورت مرحلهای حل کنند.
راهنمای گام به گام برای اجرا در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵:
- تشکیل کمیته پایداری (ماه اول): شناسایی تیم اجرایی متشکل از مدیران ارشد و کارشناسان ESG.
- شناسایی و ارزیابی موضوعات بااهمیت (ماه ۲ تا ۴): ارزیابی موضوعاتی که هم بر عملکرد شرکت و هم بر ذینفعان تأثیرگذارند (Materiality Assessment).
- جمعآوری و تحلیل دادهها (ماه ۵ تا ۷): جمعآوری دادههای کمی و کیفی ESG، مانند میزان انتشار گازهای گلخانهای (Scope 1-3).
- تهیه گزارش اولیه (ماه ۸ تا ۹): تدوین پیشنویس گزارش و ادغام آن با صورتهای مالی.
- ممیزی و اطمینانبخشی (ماه ۱۰ تا ۱۱): بررسی گزارش توسط یک شخص ثالث مستقل برای تأیید صحت اطلاعات (مطابق استاندارد ISAE 5000).
- انتشار و نظارت (ماه ۱۲): انتشار عمومی گزارش و بهروزرسانی سالانه آن بر اساس بازخوردها.
نکات کلیدی برای موفقیت در اجرا
برای اطمینان از موفقیت در این مسیر، به نکات زیر توجه کنید:
- حمایت مدیریت ارشد: حمایت فعال هیئت مدیره و مدیرعامل قویترین عامل موفقیت است.
- تشکیل تیم چندتخصصی: تیم پروژه باید ترکیبی از متخصصان مالی، HSE، فناوری اطلاعات و عملیات باشد.
- استفاده از ابزار مناسب: از ابتدا برای تهیه یک پلتفرم نرمافزاری مدیریت داده ESG برنامهریزی کنید.
سخن پایانی:
اجرای موفق IFRS S1 مسیری چالشبرانگیز اما اجتنابناپذیر است که مقصد آن، نه تنها ارتقای کیفیت افشا در بازار سرمایه، بلکه تقویت اعتماد عمومی و حرکت به سوی توسعه پایدار ملی است. این اقدام میتواند ایران را به عنوان یک بازار نوظهور پایدار در نقشه جهانی سرمایهگذاری برجسته سازد.
منبع: Abdollah Hosseinzadeh – Member of The ESG Institute (CSRD Europe)
